Fenotypes van astma

Astma kent verschillende fenotypes: vormen van astma die elk hun eigen kenmerken en triggers hebben. Waar de één vooral reageert op allergenen, krijgt een ander juist klachten prikkels of ontstekingen die niet-allergisch van aard zijn. Door het fenotype van jouw astma te bepalen, kan de behandeling van je astmaklachten beter worden afgestemd op wat jij nodig hebt en vaak beter effect hebben. Hieronder lees je meer over de meest voorkomende fenotypes bij astma.

Niet-allergisch, niet-eosinofiel astma

Bij dit type astma is er geen sprake van allergieën én zijn de eosinofielen niet verhoogd. De oorzaak van de luchtwegontsteking is hierdoor minder duidelijk. Klachten kunnen ontstaan door prikkels zoals rook, kou, inspanning of luchtweginfecties. De reactie van de luchtwegen is dus niet allergisch van aard, maar wel aanwezig.

Neutrofiel astma

Neutrofiel astma is een vorm van ernstig astma waarbij de ontsteking in de luchtwegen veroorzaakt wordt door neutrofielen, een ander type witte bloedcellen. Deze vorm van astma ontstaat vaak op volwassen leeftijd en verloopt doorgaans ernstiger. Veel mensen met neutrofiel astma ervaren chronische obstructie van de luchtwegen. De precieze oorzaak is nog niet volledig bekend, maar het wordt regelmatig in verband gebracht met infecties, irritatie van de luchtwegen (zoals door roken) en mogelijk genetische factoren. Meer over Neutrofiel astma lees je hier.

Astma door overgewicht (obesitas)

Bij astma door overgewicht drukt de buik tegen het middenrif aan, waardoor ademen zwaarder gaat en kortademigheidsklachten kunnen ontstaan. Daarnaast maakt vetweefsel bepaalde ontstekingseiwitten aan. Deze eiwitten kunnen ervoor zorgen dat de luchtwegen gevoeliger reageren en sneller geïrriteerd raken. Klik hier voor meer informatie over astma en obesitas.

Werkgerelateerd- of beroepsastma

Werkgerelateerd astma en beroepsastma hebben beide te maken met prikkels op de werkvloer, maar ze betekenen niet hetzelfde. Werkgerelateerd astma komt voor wanneer iemand al astma heeft en de klachten verergeren door stoffen of omstandigheden op het werk, zoals dampen, stof of koude lucht. Het werk veroorzaakt de astma niet, maar zorgt ervoor dat klachten vaker of heftiger optreden. Beroepsastma ontstaat wanneer iemand astma ontwikkelt door blootstelling aan irriterende of allergie-uitlokkende stoffen op het werk. Deze vorm begint meestal op volwassen leeftijd. Meer over beroepsastma lees je hier.

Of je astmaklachten met je werk te maken hebben, wordt vaak duidelijk doordat klachten verminderen tijdens weekenden of vakanties. Dit omdat dan de blootstelling aan de prikkels wegvalt.

Welk astma fenotype heb jij?

Astma kan zich bij iedereen anders voordoen. Een astma-fenotype beschrijft het patroon van jouw klachten: welke prikkels ze uitlokken, wanneer ze optreden en hoe ernstig ze zijn. Door dit goed in kaart te brengen, krijgt je longarts een duidelijk beeld van wat er in jouw luchtwegen gebeurt. Het kennen van jouw fenotype helpt om de behandeling nauwkeurig af te stemmen, waardoor deze vaak beter werkt en je meer grip krijgt op je klachten.

Hoe wordt het fenotype astma bepaald?

Je longarts kan het fenotype van jouw astma vaststellen met een combinatie van de volgende onderzoeken:

1. Symptomen en medische voorgeschiedenis – De longarts bespreekt jouw astmaklachten. Daarnaast wordt gekeken op welke momenten de klachten ontstaan, bijvoorbeeld bij inspanning, bij allergieën of bij blootstelling aan prikkels of irriterende stoffen.
2. Longfunctieonderzoek – Met diverse longfunctieonderzoeken wordt gemeten hoe goed je longen werken. Deze onderzoeken geven onder andere inzicht in eventuele luchtwegvernauwing en in de mate van prikkelbaarheid van je luchtwegen.
3. Metingen van luchtwegontsteking 
   • Het meten van eosinofielen in je bloed of sputum: een verhoogd aantal kan wijzen op eosinofiel astma.
   • FeNO-test: deze test meet het stikstofmonoxidegehalte in uitgeademde lucht. Een verhoogde waarde wijst op ontsteking in de luchtwegen.
4. Allergieonderzoeken – Deze tonen aan of allergieën, zoals voor pollen, huisstofmijt of dieren, een rol spelen bij jouw astmaklachten.